Robert Hodel i srpska književnost u Nemačkoj: naučni skup u Matici srpskoj

Okrugli sto „Doprinos Roberta Hodela recepciji srpske književnosti u Nemačkoj“ organizovali su Matica srpska i Međunarodni slavistički centar, u okviru 56. Međunarodnog naučnog sastanka slavista u Vukove dane. Urednici skupa bili su akademik Jovan Delić i profesor Boško Suvajdžić, a učesnike je pozdravio predsednik Matice srpske Dragan Stanić.

Tokom dve sesije predstavljeno je dvanaest izlaganja posvećenih različitim aspektima Hodelovog rada. Učesnici su razmatrali njegova tumačenja srpskih pisaca, prevodilačke postupke i pitanja koja se otvaraju kada književno delo ulazi u drugi jezik i kulturni prostor.

Između književne nauke i prevođenja

Posebnu pažnju privukla su istraživanja posvećena Borisavu Stankoviću, Ivi Andriću, Dragoslavu Mihailoviću i Momčilu Nastasijeviću.

Vesna Matović razmatrala je Hodelovo tumačenje orijentalnih elemenata kod Bore Stankovića u odnosu na ranije radove Hermana Vendela i Gerharda Gezemana, dok su Goran Radonjić i Dragana Vukićević govorili o njegovim čitanjima Andrićeve, odnosno Stankovićeve proze.

Jelena Anđelković iz Hamburga predstavila je izlaganje „Sintaksički model Roberta Hodela: od naratološke analize do ključa uspešne recepcije proze Dragoslava Mihailovića“. Njena tema povezala je analizu književnog pripovedanja sa pitanjem kako se osobenosti jednog pisca mogu razumeti i preneti izvan njegovog izvornog jezika.

O granicama i mogućnostima književnog prevođenja govorila je i Nedeljka Bjelanović, u izlaganju „Iskušenja neprevodivog: Hodelovi prevodi Nastasijevića“. Pitanje prevodivosti posebno je značajno kod pesnika čiji je izraz duboko povezan sa zvukom, ritmom i slojevima maternjeg jezika.

Mina Đurić razmatrala je recepcijsko-intermedijalni model Hodelovog proučavanja srpske književnosti, dok su ostala izlaganja obuhvatila njegov doprinos istraživanju međuratne književnosti, tumačenju Stankovićeve proze i radu Međunarodnog slavističkog centra.

Književnost koja prelazi jezičke granice

Robert Hodel predaje slavistiku na Univerzitetu u Hamburgu od 1997. godine. Njegov rad povezuje univerzitetsku nastavu, književnonaučno istraživanje i prevođenje srpskih autora na nemački jezik.

Među njegovim novijim knjigama nalaze se studije o Dragoslavu Mihailoviću, Borisavu Stankoviću i Ivi Andriću. Za nemačku čitalačku publiku posebno su važni njegovi prevodi i izdanja dela srpskih pisaca, uključujući Erzählungen vom Balkan Bore Stankovića i Der sechste Tag Rastka Petrovića.

Takav rad ne završava se pronalaženjem odgovarajućih reči na drugom jeziku. On podrazumeva i tumačenje književnog, istorijskog i kulturnog konteksta u kojem je delo nastalo. Upravo se na tom susretu filološkog istraživanja i prevodilačke prakse zasniva važan deo Hodelovog doprinosa.

Okrugli sto u Novom Sadu pokazao je koliko različitih istraživačkih pitanja otvara njegovo delo — od sintakse i pripovednih postupaka do recepcije, književne istorije i mogućnosti prevođenja.

Na završetku skupa učesnicima se obratio i Robert Hodel, nakon čega je usledila diskusija.

Hodel i Anđelković na naučnom skupu u Beogradu

Dan kasnije, 18. septembra, oboje su učestvovali i u redovnom programu 56. Međunarodnog naučnog sastanka slavista u Vukove dane, na Filološkom fakultetu u Beogradu.

Robert Hodel predstavio je rad „O Selimovićevom kratkom romanu Magla i mjesečina – zgušnjavanje tačaka gledišta“, dok je Jelena Anđelković govorila na temu „Epigraf kao poetičko jezgro: srednjovekovni zapis kao mikroforma i ontološki ključ proze Dragoslava Mihailovića“.

Ova dva izlaganja bila su deo zasebnih naučnih sesija, a ne okruglog stola posvećenog Hodelu.

IZVORI: Matica srpska i Međunarodni slavistički centar; zvanični program okruglog stola; program 56. Međunarodnog naučnog sastanka slavista u Vukove dane (2026).